Wanneer je last hebt van eczeem, gaat de aandacht vaak naar crèmes, zalven en huidverzorging. Dat is begrijpelijk, want de klachten zijn zichtbaar op de huid. Toch begint huidherstel niet alleen aan de buitenkant. Ook van binnenuit heeft het lichaam voedingsstoffen nodig om nieuwe huidcellen aan te maken, ontstekingen te reguleren en de huidbarrière te ondersteunen.
Eén van de meest onderzochte voedingsstoffen bij eczeem is vitamine D.
Wat doet vitamine D?
Vitamine D speelt een belangrijke rol bij:
- het immuunsysteem
- de huidbarrière
- huidcelvernieuwing
- wondgenezing
- ontstekingsregulatie
Onderzoekers hebben ontdekt dat mensen met atopisch eczeem gemiddeld vaker lage vitamine D-spiegels hebben dan mensen zonder eczeem.
Een wetenschappelijke review gepubliceerd in het tijdschrift Nutrition concludeerde dat vitamine D een belangrijke rol speelt bij atopisch eczeem en dat meerdere studies verbeteringen zagen in de ernst van eczeemklachten na vitamine D-suppletie bij patiënten met lage waarden.
Kan vitamine D eczeem verminderen?
Vitamine D is geen wondermiddel en geen genezing voor eczeem. Toch laten verschillende onderzoeken zien dat het aanvullen van een tekort bij sommige mensen kan bijdragen aan een merkbare vermindering van klachten.
Verbeteringen werden onder andere gezien in:
- jeuk
- roodheid
- droogheid
- slaapkwaliteit
- ernst van huidontstekingen
Onderzoekers denken dat dit mogelijk komt doordat vitamine D betrokken is bij zowel het immuunsysteem als de functie van de huidbarrière.
Waarom hebben zoveel mensen een tekort?
Een vitamine D-tekort komt veel vaker voor dan veel mensen denken.
Dat komt onder andere doordat:
- we veel binnen leven
- de zon in Nederland een groot deel van het jaar onvoldoende sterk is
- zonnebrand de aanmaak van vitamine D vermindert
- veel mensen weinig tijd buiten doorbrengen
Juist in Noord-Europese landen komen lage vitamine D-waarden regelmatig voor.
Waarom lijkt de huid vaak te verbeteren in zonnige landen?
Veel mensen met eczeem merken dat hun huid rustiger wordt tijdens vakanties in landen zoals Spanje, Portugal of Griekenland.
Daar kunnen verschillende verklaringen voor zijn:
- meer blootstelling aan zonlicht
- meer natuurlijke aanmaak van vitamine D
- minder stress
- meer tijd buiten
- veranderingen in leefstijl en voeding
Het is moeilijk om één factor aan te wijzen, maar vitamine D wordt regelmatig genoemd als mogelijke verklaring voor deze verbetering.
Dermatologen maken al jarenlang gebruik van gecontroleerde lichttherapie bij bepaalde vormen van eczeem. Dat betekent niet dat zonlicht of vitamine D voor iedereen dezelfde resultaten geeft, maar het laat wel zien dat licht en huidgezondheid nauw met elkaar verbonden zijn.
Wat zeggen mensen zelf?
Naast wetenschappelijk onderzoek zijn er duizenden persoonlijke ervaringen te vinden op eczeem- en TSW-forums.
Op platforms zoals Reddit beschrijven veel gebruikers dat zij verbetering merkten nadat een vitamine D-tekort werd vastgesteld en aangevuld. Sommige mensen melden:
- minder jeuk
- minder roodheid
- een rustiger huidbeeld
- betere slaap
Persoonlijke ervaringen zijn natuurlijk geen wetenschappelijk bewijs. Toch zijn ze interessant omdat ze vaak overeenkomen met de vragen die onderzoekers momenteel onderzoeken over vitamine D en de huid.
Wat voor de één werkt, hoeft niet automatisch voor de ander te werken. Toch kan het waardevol zijn om je vitamine D-status te laten controleren wanneer je langdurig last hebt van huidproblemen.
Symptomen van een vitamine D-tekort
Een tekort aan vitamine D kan veel meer klachten geven dan alleen huidproblemen.
Mogelijke symptomen zijn:
- vermoeidheid
- weinig energie
- spierzwakte
- spierpijn
- gewrichtsklachten
- somberheid
- stemmingswisselingen
- concentratieproblemen
- vaker ziek zijn
- tragere wondgenezing
Omdat deze klachten vaak geleidelijk ontstaan, blijven tekorten regelmatig onopgemerkt.
Vitamine D en vitamine K2
Wanneer je vitamine D inneemt, neemt het lichaam meer calcium op uit voeding.
Vitamine K2 helpt vervolgens om calcium naar de juiste plaatsen in het lichaam te begeleiden, zoals botten en tanden.
Sommige onderzoekers vermoeden dat een langdurige onbalans tussen vitamine D en vitamine K2 een omgeving kan creëren waarin calcium zich minder efficiënt verdeelt. Hierdoor kan calcium zich mogelijk eerder afzetten in zachte weefsels en bloedvaten in plaats van in het skelet.
Daarom kiezen veel mensen ervoor om vitamine D te combineren met vitamine K2.
Andere belangrijke voedingsstoffen voor de huid
Vitamine D werkt niet alleen.
Voor huidherstel zijn ook andere voedingsstoffen belangrijk:
Magnesium
Ondersteunt honderden processen in het lichaam en speelt een rol bij de activering van vitamine D.
Zink
Draagt bij aan het behoud van een normale huid en speelt een rol bij wondgenezing.
Vitamine C
Belangrijk voor collageenvorming en huidherstel.
Omega 3-vetzuren
Kunnen bijdragen aan een gezonde huidbarrière en een normale ontstekingsbalans als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon.
De conclusie
Vitamine D is geen genezing voor eczeem. Toch laat onderzoek zien dat een tekort invloed kan hebben op het immuunsysteem, de huidbarrière en ontstekingsreacties. Voor sommige mensen kan het aanvullen van een tekort bijdragen aan een merkbare verbetering van huidklachten.
Bij BADSKIN geloven we dat huidondersteuning verder gaat dan alleen huidverzorging. Een gezonde huid begint niet alleen aan de buitenkant, maar ook van binnenuit.
Bronnen
Chiu YE, Havens PL, Siegel DH et al. Role of Vitamin D in Atopic Dermatitis. Nutrition. 2013.
Kim G, Bae JH. Vitamin D and Atopic Dermatitis: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrition. 2016.
National Institutes of Health (NIH) – Vitamin D Fact Sheet.
Nederlandse Gezondheidsraad – Adviezen Vitamine D.