Vitamine D kennen we vooral als de zonvitamine. Het draagt bij aan sterke botten, spieren en een normaal functionerend immuunsysteem.
Maar vitamine D doet nog veel meer.
Ook in onze huid bevinden zich vitamine-D-receptoren. Vitamine D is betrokken bij de werking van huidcellen, de huidbarrière, onze natuurlijke bescherming tegen bacteriën én de regulatie van het immuunsysteem.
En juist deze processen zijn belangrijk bij eczeem.
Daarom wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar de relatie tussen vitamine D en eczeem.
Waarom is vitamine D kan helpen bij het herstellen van de huid barrière?
Om dit te begrijpen, moeten we eerst kijken naar wat er bij eczeem gebeurt.
Eczeem is niet simpelweg een droge huid.
Er spelen verschillende processen tegelijkertijd:
- de huid barrière werkt minder goed;
- het immuunsysteem reageert anders op prikkels;
- er ontstaan ontstekingsreacties;
- de huid verliest gemakkelijker vocht;
- bacteriën zoals Staphylococcus aureus kunnen zich gemakkelijker op de huid vermenigvuldigen.
Vitamine D heeft invloed op meerdere van deze processen.
Dat maakt vitamine D bijzonder interessant bij eczeem.
1. Vitamine D helpt het immuunsysteem reguleren
Dit is misschien wel de belangrijkste verbinding tussen vitamine D en eczeem.
Bij eczeem is het immuunsysteem uit balans. Bepaalde immuun cellen en ontstekingsstoffen kunnen overactief worden, waardoor ontstekingen in de huid ontstaan.
Vitamine D werkt hierbij als een soort regelaar van het immuunsysteem.
De actieve vorm van vitamine D bindt zich aan vitamine-D-receptoren die onder andere aanwezig zijn op T-cellen, B-cellen, macrofagen en dendritische cellen.
Via deze receptoren kan vitamine D de activiteit van verschillende immuun cellen beïnvloeden.
Maar wat betekent dat voor ontstekingen?
Vitamine D kan bepaalde ontstekingsbevorderende immuunreacties afremmen.
Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat vitamine D invloed kan hebben op Th1- en Th17-cellen. Deze immuun cellen produceren ontstekingsstoffen zoals IL-17, IL-22 en interferon-gamma.
Tegelijkertijd kan vitamine D zogenaamde regulatoire T-cellen ondersteunen.
Deze cellen helpen voorkomen dat het immuunsysteem overdreven reageert.
Vitamine D kan daarnaast de productie van IL-10 ondersteunen. IL-10 is een cytokine dat juist helpt om ontstekingsreacties te reguleren.
Je kunt vitamine D daarom beter zien als een immuun modulator dan simpelweg als een ontstekingsremmer.
Het helpt het immuunsysteem om beter in balans te blijven.
En juist die balans is bij eczeem belangrijk.
2. Vitamine D ondersteunt de huid barrière
De buitenste laag van onze huid werkt als een beschermende muur.
Deze huid barrière houdt vocht binnen en helpt tegelijkertijd irriterende stoffen, allergenen en micro-organismen buiten te houden.
Bij mensen met eczeem zitten er als het ware meer “gaten” in deze beschermende muur.
Hierdoor:
- droogt de huid sneller uit;
- kunnen irriterende stoffen gemakkelijker binnendringen;
- ontstaat sneller jeuk en irritatie;
- kan het immuunsysteem gemakkelijker geactiveerd worden.
Vitamine D speelt een rol bij de ontwikkeling en differentiatie van keratinocyten, de belangrijkste cellen van de opperhuid.
Daarnaast beïnvloedt vitamine D processen rondom belangrijke huidbarrière-eiwitten.
Een daarvan is filaggrine.
Filaggrine helpt bij de vorming van een sterke huidbarrière en is juist bij veel mensen met eczeem verminderd of genetisch veranderd.
Ook eiwitten zoals loricrine en involucrine spelen een rol bij de opbouw van de buitenste huidlaag en worden in onderzoek in verband gebracht met vitamine-D-signalering.
Vitamine D ondersteunt dus niet alleen het immuunsysteem, maar is ook betrokken bij de structuur van de huid zelf.
3. Vitamine D ondersteunt de natuurlijke verdediging van je huid
Onze huid beschikt over een eigen natuurlijk afweersysteem.
Een belangrijk onderdeel daarvan zijn antimicrobiële peptiden.
Je kunt deze zien als kleine natuurlijke verdedigingsstoffen die helpen om bacteriën, virussen en andere micro-organismen onder controle te houden.
Een van de bekendste is cathelicidine.
En hier wordt vitamine D bijzonder interessant.
Vitamine D kan huidcellen stimuleren om meer cathelicidine te produceren.
Waarom is dat relevant bij eczeem?
Mensen met eczeem hebben vaak minder effectieve antimicrobiële verdediging in de huid. Tegelijkertijd komt de bacterie Staphylococcus aureus veel vaker voor op eczeemhuid.
Deze bacterie kan de huid verder irriteren en ontstekingsreacties versterken.
Door de productie van antimicrobiële peptiden te ondersteunen, kan vitamine D bijdragen aan de natuurlijke verdediging van de huid.
4. Vitamine D en de ontstekingscyclus van eczeem
Dit alles komt uiteindelijk samen.
Bij eczeem kan een soort vicieuze cirkel ontstaan:
Verzwakte huidbarrière → meer irritatie → activatie van het immuunsysteem → ontsteking → meer jeuk → krabben → verdere beschadiging van de huidbarrière.
Bacteriële overgroei kan deze cyclus vervolgens verder versterken.
Vitamine D grijpt mogelijk op meerdere plekken binnen deze keten aan.
Het ondersteunt processen die betrokken zijn bij de huidbarrière, helpt de immuunrespons reguleren en stimuleert de natuurlijke antimicrobiële verdediging van de huid.
Dat betekent niet dat vitamine D de cyclus zelfstandig kan stoppen.
Maar het verklaart wel waarom onderzoekers zo geïnteresseerd zijn in vitamine D bij eczeem.
Hebben mensen met eczeem vaker een vitamine D-tekort?
Meerdere onderzoeken hebben gekeken naar de vitamine D-waarden van mensen met atopisch eczeem.
Daaruit ontstaat een interessant patroon.
Mensen met eczeem hebben gemiddeld vaker lagere vitamine D-waarden dan mensen zonder eczeem. Daarnaast wordt in verschillende onderzoeken een verband gevonden tussen lagere vitamine D-waarden en ernstiger eczeem.
Dat betekent nog niet automatisch dat een vitamine D-tekort eczeem veroorzaakt.
Er kunnen namelijk andere verklaringen zijn. Mensen met ernstig eczeem kunnen bijvoorbeeld minder buiten komen en daardoor minder vitamine D via zonlicht aanmaken.
Het verband is dus interessant, maar oorzaak en gevolg zijn nog niet volledig duidelijk.
Kan vitamine D-suppletie eczeem verbeteren?
Ook hier is inmiddels behoorlijk wat onderzoek naar gedaan.
Verschillende klinische studies hebben onderzocht wat er gebeurt wanneer kinderen en volwassenen met eczeem vitamine D krijgen.
De resultaten zijn niet allemaal hetzelfde.
Maar recente analyses waarin meerdere gerandomiseerde onderzoeken bij elkaar zijn genomen, laten zien dat vitamine D-suppletie gemiddeld een vermindering van de ernst van atopisch eczeem kan geven.
Dat betekent niet dat iedereen hetzelfde resultaat zal ervaren.
Het effect kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van je oorspronkelijke vitamine D-status, leeftijd, ernst van het eczeem, seizoen en andere persoonlijke factoren.
Wel is het een interessante factor om mee te nemen binnen een bredere aanpak van huidgezondheid.
Waar krijgen we vitamine D vandaan?
Ons lichaam kan vitamine D zelf aanmaken wanneer zonlicht onze huid bereikt.
Daarnaast krijgen we kleine hoeveelheden binnen via voeding, bijvoorbeeld uit:
- vette vis;
- eieren;
- bepaalde verrijkte voedingsmiddelen;
- levertraan.
Vooral tijdens maanden met weinig zonlicht kan de natuurlijke aanmaak van vitamine D lager zijn.
Een supplement kan worden gebruikt om de vitamine D-inname aan te vullen wanneer dat nodig is.
Meer is daarbij niet automatisch beter. Vitamine D is vetoplosbaar en een langdurig te hoge inname kan schadelijk zijn.
Ervaringen van mensen met eczeem
Ook binnen online eczeemcommunities, zoals Reddit, delen mensen hun persoonlijke ervaringen met vitamine D. Sommige gebruikers vertellen dat hun roodheid, jeuk of eczeem minder werd nadat zij een vastgesteld vitamine-D-tekort aanvulden. Andere gebruikers merken juist weinig of geen verschil.
Deze ervaringen zijn interessant, maar zijn geen wetenschappelijk bewijs. Eczeem verschilt sterk per persoon en een verbetering kan meerdere oorzaken hebben. Wel sluiten sommige positieve ervaringen aan bij onderzoek naar de relatie tussen vitamine-D-status, het immuunsysteem, ontstekingsprocessen en de huidbarrière.
→ Lees ervaringen van mensen met eczeem op Reddit
De visie van BADSKIN
Bij BADSKIN geloven wij dat huidgezondheid verder gaat dan alleen wat je op je huid smeert.
Eczeem is complex en heeft niet één oorzaak.
Daarom vinden wij het interessant om ook te kijken naar voedingsstoffen die betrokken zijn bij processen die belangrijk zijn voor een gezonde huid.
Vitamine D is daar een mooi voorbeeld van.
Het is betrokken bij de regulatie van het immuunsysteem, ontstekingsprocessen, de huidbarrière en de natuurlijke antimicrobiële verdediging van de huid.
Wanneer je vitamine D-status laag is, kan het zeker relevant zijn om hier aandacht aan te besteden als onderdeel van een bredere aanpak van je gezondheid.
Ontdek onze Vitamine D
Wil je ervoor zorgen dat je dagelijks voldoende vitamine D binnenkrijgt?
Vitamine D ondersteunt de normale werking van het immuunsysteem en speelt daarnaast verschillende belangrijke rollen in het lichaam.
Shop nu hier Vitamine D van Lamberts
Conclusie
Vitamine D is veel meer dan alleen de vitamine die we uit zonlicht halen.
Voor mensen met eczeem is vitamine D vooral interessant omdat het op verschillende manieren aansluit bij processen die bij eczeem verstoord kunnen zijn.
- Vitamine D helpt het immuunsysteem reguleren.
- Het is betrokken bij processen die belangrijk zijn voor een sterke huid barrière.
- Het ondersteunt de productie van natuurlijke antimicrobiële stoffen zoals cathelicidine.
- En het kan verschillende ontstekingsreacties in het immuunsysteem beïnvloeden.
Onderzoek laat bovendien zien dat mensen met eczeem gemiddeld vaker lagere vitamine D-waarden hebben en dat vitamine D-suppletie in verschillende studies samenhing met een vermindering van de ernst van eczeem.
Vitamine D is geen wondermiddel en geen vervanging voor een medische behandeling.
Maar gezien de belangrijke rol die vitamine D speelt in zowel onze huid als ons immuunsysteem, vinden wij het bij BADSKIN een belangrijke voedingsstof om niet over het hoofd te zien.